برای نازنین
 
اسامی برخی از شاهان و رجال ایرانی مدفون در کربلا و نجف

از دیرباز شاهان و رجال سیاسی و فرهنگی کشورمان علاقه داشتند که پس از مرگ در کنار ضریح اباعبدالله و کربلا دفن شوند

به گزارش ایسنا، پایگاه خبری پارسینه به نقل از یک منبع عراقی، نام تعدادی از رجال و شاهان ایرانی را که در کربلا و کنار حرم مطهر اباعبدالله مدفون هستند را مشخص کرده است هر چند به نظر می‌رسد سیاهه‌ی رجال ایرانی مدفون در کربلا بسیار بیشتر از این نام‌ها باشد.

کربلای معلی در طول تاریخ، مدفن بسیاری از مشاهیر، پادشاهان و رجال سیاسی ایرانی بوده است، در مطلب زیر به بررسی این افراد می‌پردازیم:

پادشاهان آل‌بویه

پادشاهان آل‌بویه قدیمی‌ترین پادشاهان دفن شده در حائر حسین هستند. بسیاری از این امیران شیعه در توسعه، بازسازی و تزیین حرم امام حسین(علیه‌السلام) و دیگر امامان شیعه نقش مؤثری داشتند. چند تن از آنان در داخل بقعه‌ای در صحن کوچک خاک شده‌اند. در زمان های پیشین، بقعه‌ای بر فراز قبر آنان وجود داشت که در میان مردم به بقعه آل بویه شهرت داشت. در 1268 ه.ق عبدالرسول خالصی به دستور رییس اوقاف وقت عراق این بقعه و آثار تاریخی آن را تخریب کرد.

پادشاهان و رجال قاجار

مظفرالدین شاه قاجار


وی از پادشاهان قاجار است که فرمان مشروطیت را در 1324 ه.ق صادر کرد و در همان سال از دنیا رفت. بر اساس وصیت‌اش او را در کربلا به خاک سپردند. قبر مظفرالدین شاه داخل رواق فقیهان یا رواق پادشاهان است و روی آن با موزائیک فرش شده است.

محمد علی شاه

محمد علی شاه فرزند مظفرالدین شاه از پادشاهان دوره قاجار و از مخالفان مشروطه است که به سبب به توپ بستن مجلس شورای ملی شهرت دارد. وی در 1341 ه.ق از دنیا رفت و در کنار قبر پدرش دفن شد. این قبر نیز با موزائیک فرش شده و اثری از خود قبر نیست.

احمد شاه


احمد شاه فرزند محمد‌علی شاه و آخرین پادشاه سلسله قاجار است که در دوران وی کودتای 1299 رضاخان به وقوع پیوست. او در 1348 ه.ق از دنیا رفت و در کنار قبر پدرش به خاک سپرده شد. روی قبر وی را با موزائیک فرش کرده‌اند.

امیر کبیر

میرزا تقی‌خان هزاوه‌ای مشهور به امیرکبیر، صدر اعظم معروف و شهیر عصر ناصرالدین شاه است که به دستور وی در 1298 ه.ق در حمام فین کاشان به قتل رسید و در رواق پادشاهان به خاک سپرده شد. در کنار قبر وی فرزندش ساعدالملک و برادرش میزا حسین خان دفن شده‌اند.

سلطان حمزه میرزا صفوی


حمزه میرزا فرزند شاه اسماعیل صفوی از شاعران و ادیبان عصر صفوی بود. وی در 997 ه.ق در اردبیل از دنیا رفت و در داخل حرم امام و در رواق پادشاهان به خاک سپرده شد. حمزه میرزا دیوان شعر و کتابی در سلسله انساب و شرح حال شاعران و عالمان از خود به یادگار گذاشت.

میرزا شفیع خان مازندرانی صدر اعظم


وی از صدر اعظم‌های عصر قاجار است که در 1224 ق درگذشت و در رواق پادشاهان دفن شد.

میرزا موسی وزیر

میرزا موسی‌خان وزیر طهران از حکمرانان عصر ناصری در ایوانی در سمت جنوبی صحن به خاک سپرده شده است.

معیر الممالک

دوستعلی خان معیر الممالک، رییس ضراب‌خانه و امور دارایی عصر ناصری، در داخل رواق دفن است. قبر او در اتاقی کوچک و آینه کاری شده قرار دارد.

حاجی میرزا آغاسی

از وزیران عصر محمد شاه قاجار است. او را در رواق پادشاهان به خاک سپردند.

ظل السلطان

ظل السلطان فرزند ناصرالدین شاه و حاکم اصفهان در عصر ناصری و مظفری است. قبر وی در رواق پادشاهان قرار دارد.

حکام و سلاطین مدفون در نجف

آل بویه
آل بویه از خاندان شیعی و دوست دار اهل بیت بودند که تلاش قابل ستایشی در احیاء، بازسازی و توسعه مکان های مقدس به عمل آوردند. بسیاری از این خاندان در جوار امامان خود از جمله امام حسین(علیه السلام) و امام علی(علیه السلام) دفن شده اند. از قبر این پادشاهان بین قرن چهارم تا دوازدهم هجری آثاری برجای بود ولی اکنون اثری از آن ها نیست. البته در 1316 ق، در کف سازی حیاط صحن و حرم برخی از سنگ های قبر آنان کشف شد:

عضدالدوله دیلمی
وی در 373 ق در بغداد از دنیا رفت و در همان شهر به خاک سپرده شد. چندی بعد او را به نجف اشرف منتقل کردند1 و در قسمت پایین پای مبارک امام علی(علیه السلام) به خاک سپردند. براساس وصیت دیلمی، برروی سنگ قبرش چنین نوشته شده است:
« این قبر عضدالدوله است. دوست دارم تا در کنار این امام معصوم به خاک سپرده شوم به این امید که در روزی که هرکس هر کاری کرده بر او نمایان می شود من در امان باشم و صلواته علی محمد و عترته الطیبین ».2 علامه هبة الدین شهرستانی این سنگ قبر را در 1315 ق دیده و توصیف کرده است.3

شرف الدوله
وی فرزند عضدالدوله بود و در کنار پدرش در حرم دفن شد. تاریخ فوت او 379ق است.4

بهاء الدوله
بهاء الدوله از فرزندان عضدالدوله بود که در 403 ق از دنیا رفت و در نجف به خاک سپرده شد.5

بدرالدین حسنویه
از حاکمان همدان، دینور، بروجرد و نهاوند. وی از سوی عضد الدوله لقب ابوشجاع گرفت. حسنویه به سخاوت و بخشش به یتیمان و فقیران و نیز انجام کارهای عمرانی و عام المنفعه مشهور است.6 او را در جوار مرقد امام علی(علیه السلام) دفن کرده اند.7

فخر الملک ابوغالب
وزیر سلطان الدوله بویهی بود که در 406 ق در اهواز وفات کرد و در نجف خاک شد.

ابوالقاسم حسین بن علی
وی وزیر شرف الدوله بویهی بود که در 418 ق از دنیا رفت.8

شرف الدین انوشیروان بن خالد
از وزیران عصر آل بویه. فوت وی در 533 ق بوده است.9

آل حمدان
آل حمدان از پادشاهان شیعی و از مجاهدان بزرگ قرن پنجم و ششم هجری در شام هستند. نقش آن ها در نهضت مقاومت و مقابله با تجاوز نیروهای بیزانس سرنوشت ساز بود. از معروف ترین پادشاهان آن سلسله می توان سیف الدوله حمدانی و ناصرالدوله را نام برد. به گفته شیخ علی آل کاشف الغطاء؛ آل حمدان مرده های خود را از شام، حلب، موصل و عراق به نجف انتقال می دادند و در حرم دفن می کردند.10

ایلخانان و تیموریان
ایلخانان مغول از دولت های مسلمان و شیعی حاکم در ایران هستند که از 736 تا 813 ق در عراق حکومت می کردند. برخی از دولت مردان ایلخانی، جلایری و تیموری در حرم مطهر دفن شده اند؛ اما مکان آن ها امروزه مشخص نیست. هبة الدین شهرستانی می گوید که در 1350 ق قبر تیمور لنگ، مؤسس سلسله تیموریان، را در کنار قبر شیخ طوسی در سرداب دیده است.

پادشاهان و رجال قاجاریه
برخی از پادشاهان و رجال قاجار در حرم و صحن مطهر به خاک سپرده شده اند ولی امروزه مکان آن ها مشخص نیست:
آقا محمد خان قاجار. مؤسس سلسله قاجاریه که در 1211 ق فوت کرد و در نجف اشرف، در قسمت شمالی رواق که امروزه به حجره السلاطین معروف است، به خاک سپرده شد. ناصرالدین شاه قبر او را دیده و توصیف می کند که سنگ مرمر بزرگ و حجاری شده ای داشت. 11
ملک آرا: کیومرث میرزا، ملقب به ملک آرا، فرزند فتحعلی شاه قاجار در 1288 ق از دنیا رفت و در حرم دفن شد.
سلطان محمد حسن خان قاجار. جنازه وی و حسینعلی خان را فتحعلی شاه شخصاً به نجف منتقل کرد و به خاک سپرد.
آقاخان محلاتی. رهبر فرقه اسماعیلیه در 1298 ق.12
حسینعلی میرزا. فرمانفرمای فارس و فرزندانش در کنار آقا محمد خان.
خان باباخان سردار. حاکم کرمان در عصر قاجار.
تاج الدوله. دختر ناصر الدین شاه.
میرزا ابوالحسن خان ایلچی. از سفیران ایران در دوره قاجار.13
سلیمان خان قاجار. از رجال و بزرگان قاجار.
حسینعلی میرزا. برادر فتحعلی شاه.14

بزرگان شیعه مدفون در نجف
به گزارش سرویس دین و اندیشه «شیعه نیوز»، علمای بسیاری از بلاد اسلامی برای فراگیری علوم اهل بیت از مناطق مختلف به شهر مقدس نجف اشرف هجرت نمودند و تعدادی تا اخر عمر نجف را منزلگاه خویش قرار دادند از میان این علما میتوان به چند تن از این بزرگان اشاره نمود :


لیست علماء شیعه مدفون در عتبات عالیات (برحسب حروف الفباء)

الامام السید ابوالحسن بن محمد الاصفهانی

السد حسین بروجنی الاصفهانی

السید ابراهیم بن السید محمد شبر

السید ابراهیم بن محمد الغریفی

السید ابوالحسن بن السید اسد الله الفالی

السید ابوالقاسم بن السید علی اکبر الخوئی

السید احمد المعروف باغا امام بن حسین الجزائری التستری

السید احمد بن رضی المستنبط

السید اسماعیل بن السید حسن السدهی الاصفهانی

السید اسماعیل بن السید حیدر الموسوی الصدر

السید آقا حسین القمی

السید آقا حسین بن السید عباس الاشکوری

السید جعفر بن السید محمد حسن آل ربیع الحسینی

السید جعفر بن محمد المرعشی

السید جعفر بن محمد رضا الجزائری

السید جواد بن السید حسین الاشکوری

السید حسن الاصفهانی

السید حسن البجنوردی

السید حسن الخلخالی

السید حسن بن السید جبر الموسوی

السید حسون السید علی کمونه

السید حسین الدسید علی السید ابوطالب الحسینی النجفی

السید حسین بن اسماعیل آل علی الشاهرودی

السید حسین بن السید محمود الیزدی

السید خضر بن علی القزوینی

السید زین العابدین الموسوی الخلخالی

السید عباس بن محمد شبر

السید عبد علی بن السید عبدالرزاق الحلو

السید عبدالحسین شرف الدین العاملی

السید عبدالحمید بن السید عبدالهادی الحبوبی

السید عبدالرزاق بن علی الحلوی

السید عبدالرسول الطالقانی

السید عبدالرسول بن السید محمد حسین الخرسان

السید عبدالسلام الموسوی الجزائری

السید عبدالصاحب بن محمد شبر

السید عبدالصمد الشوشتری الجزائری

السید عبدالغفار بن السید یوسف الحسینی المازندرانی

السید عبدالکریم بن السید حسین الحمامی

السید عبدالله بن السید اسماعیل البهبهانی الغریفی

السید عبدالمجید الخوئی

السید عبدالمحسن علی خان

السید عبدالهادی الحبوبی

السید عبدالهادی الخرسان

السید عبدالهادی بن السید موسی الخرسان

السید عبدلاهادی بن السید اسماعیل الشیرازی

السید عبود السید احمد کمونه

السید عدنان بن السید شبر الغریفی

السید عزیز الله الدرکئی

السید علی اکبر بن السید هاشم الخوئی

السید علی الحسینی الحائری

السید علی الخوئی

السید علی الداماد

السید علی بن السید حسین السرابی النجفی

السید علی بن السید محمد شبر

السید علی بن السید هادی بحر العلوم

السید علی بن محمد الموسوی

السید علی بن محمد الموسوی النوری

السید عیسی آل کمال الدین

السید محسن بن السید علی الجلالی الحائری

السید محسن بن السید محمد الغریفی

السید محمد السید اسد الله الاشکوری

السید محمد السید جعفر الکاظمی الموسوی

السید محمد باقر بن السید حسین القمی

السید محمد باقر بن السید علی الاحسانی الشخص

السید محمد باقر بن السید علی علوی طهرانی

السید محمد بن السید زین العابدین الموسوی الخلخالی

السید محمد بن السید عبدالمحسن الحلو

السید محمد بن السید محمد باقر الحسینی الفیروز بادی

السید محمد بن السید محمد کاظم الیزدی

السید محمد بن جعفر شبر

السید محمد بن عبدالله البهبهانی الغریفی

السید محمد تقی الخوئی

السید محمد جواد بن السید محسن الموسوی الغریفی

السید محمد جواد بن محمد تقی الطباطبائی التبریزی

السید محمد حسن فضل الله الحسنی

السید محمد رضا القزوینی

السید محمد رضا بن السید هدایت الله دستغیب الشیرازی

السید محمد سعید الحبوبی

السید محمد سعید بن محمد الحکیم

السید محمد صادب بن محمد مهدی الصدر

السید محمد طاهر بن السید محمد علی السند الشیرازی

السید محمد علی الواعظ

السید محمد علی بن السید صالح القزوینی

السید محمد علی بن السید عبدالله خلیف] الموسوی الاحسائی

السید محمد علی بن محسن الموسوی الغریفی

السید محمد کاظم بن السید عبدالعظیم الیزدی

السید محمد ناظم الشریعه البهبهانی

السید محمد نعیم الدین بن السید عباس شبر

السید محمد هادی بن السید ناظم الشریعه البهبهانی

السید محمود الشاهرودی

السید محمود بن السید ابو الفضائل الحسینی الزنجانی

السید محمود بن السید عبدالمحسن الحلو

السید محمود بن السید محمد کاظم الیزدی

السید محمود بن مهدی الحکیم

السید مصطفی بن روح الله الخمینی

السید مهدی السید محمد الامامی الهاشمی

السید میر الحسینی البادکوبی

السید نصر الله بن رضی الموسوی المستنبط

السید نصر الله بن صدر العلماء الهمدانی الشهیر (بنی صدر

السید نوری السید محسن الصافی

السید هادی الطباطبائی الحکیم

السید هادی بن حسین الصائغ

السید هاشم بن السید علی کمون

السیید محمد مهدی بن السید صالح الکیشوان القزوینی الکاظمی

الشیخ احمد بن محمد الاردبیلی المعروف بالمقدس الاردبیلی

الشیخ احمد بن محمد مهدی النراقی

الشیخ احمد بن هادی الطرفی

الشیخ اسماعیل بن محمد علی المحلاتی

الشیخ الاعظم مرتضی بن محمد امین الانصاری

الشیخ جعفر بن احمد البدیری

الشیخ جعفر بن الحاج محمد النقدی

الشیخ جعفر بن الحسین الشوشتری

الشیخ جعفر بن الشیخ باقر محبوبه

الشیخ جواد بن الشیخ موسی ابو خمسین

الشیخ حسن بن الشیخ احمد البدیری

الشیخ حسن بن الشیخ محمد جواد الحولاوی

الشیخ حسن بن علی الخاقانی

الشیخ حسن بن علی الشیخ عبدالرضا السهلانی

الشیخ حسون الشیخ سعید الوائلی

الشیخ حسین بن علی الحلی

الشیخ خضر بن عباس الدجیلی

الشیخ رجب علی بن غریب الباکستانی

الشیخ رحم] الله بن الشیخ جواد الظالمی

الشیخ رفیع بن زفیع الرشتی

الشیخ رفیع ثق] الاسلام رشتی

الشیخ ضیاء الدین العراقی

الشیخ ضیاء الدین دری

الشیخ عباس الخویبراوی الناصری

الشیخ عباس بن محمد رضا القمی

الشیخ عبد علی بن محمد حسین الماجدی

الشیخ عبدالحسین البشیری

الشیخ عبدالحسین البغدادی

الشیخ عبدالحسین بن الشیخ محمد علی البهبهانی

الشیخ عبدالرضا بن الشیخ جواد السهلانی

الشیخ عبدالعزیز بن عبد الصاحب الغریباوی

الشیخ عبدالکاظم بن محمود الغبان

الشیخ عبدالکریم بن محمد رضا الزنجانی

الشیخ عبدالله آل زایر دهام

الشیخ عبدالله المازندرانی

الشیخ عبدالله بن محمد السبیتی العاملی

الشیخ علی بحر العلوم رفیع الکیلانی

الشیخ علی بن الشیخ محمد صالح آل زایر دهام

الشیخ علی بن حسین الصغیر

الشیخ علی بن محمد حسین الکرباسی

الشیخ علی بن محمد حسین النائینی

الشیخ علی لاهیجانی بهمدانی

الشیخ فتح الله بن محمد جواد النمازی الاصفهانی (شیخ الشریعه)

الشیخ کاظم بن حسن سبتی السهلانی

الشیخ کاظم بن طاهر السودانی

الشیخ کاظم علی الکشمیری

الشیخ محمد ابراهیم بن علی الکرباسی

الشیخ محمد آل زایر دهام

الشیخ محمد الباقر بن محمد آل زایر دهام

الشیخ محمد باقر القاموسی

الشیخ محمد باقر بن محمد مهدی الزنجانی

الشیخ محمد بن الشیخ عبدالرضا السهلانی

الشیخ محمد بن الشیخ علی لاهیجانی الغروی

الشیخ محمد بن حسن الخاقانی

الشیخ محمد بن طاهر السماوی

الشیخ محمد بن فضل علی الشرابیانی

الشیخ محمد جواد البلاغی

الشیخ محمد جواد الحجامی

الشیخ محمد جواد بن الشیخ محمود مغنیه

الشیخ محمد جواد بن محمد الایروانی

الشیخ محمد حسن دکسن

الشیخ محمد حسین الاصفهانی الکمبانی

الشیخ محمد حسین النائینی

الشیخ محمد طه بن الشیخ مهدی نجف

الشیخ محمد علی الاردوبادی

الشیخ محمد علی الخراسانی النجفی

الشیخ محمد علی بن حسن الجمالی الخراسانی الکاظمی

الشیخ محمد علی بن عبدالرسول الانصاری المالستانی

الشیخ محمد علی بن کاظم الخمایسی

الشیخ محمد علی بن محمد باقر النجفی الاصفهانی المعروف بـ (ثق] الاسلام)

الشیخ محمد کاظم (الاخوند) الخراسانی

الشیخ محمد کاظم بن حیدر الشیرازی

الشیخ محمد کاظم شمشاد

الشیخ مشکور بن الشخ محمد جواد الحولاوی

الشیخ مهدی الازری البغدادی

الشیخ مهدی رفیع شریعتمدار

الشیخ موسی بن الشیخ جعفر لاهیجانی الغروی

الشیخ موسی بن الشیخ عبدالله ابو خمسین

الشیخ موسی بن عمران دعیبل

الشیخ موسی تقی آل زایر دهام

الشیخ میرزا ابوالحسن بن عبدالحسین المشکینی

الشیخ میرزا حبیب الله الرشتی

الشیخ میرزا حسن الیزدی

الشیخ میرزا عبدالله بن میرزا مسیح طهرانی

الشیخ نصر الله بن حسن الخلخالی

الشیخ نور الدین شریعتمدار رفیع

الشیخ هادی الاسدی

الشیخ هادی بن عبود النوینی

المیرزا الشیخ علی بن الشیخ عبدالحسین الایروانی

المیرزا محمد حسن الاشتیانی

میرزا محمد حسن الشیرازی المعروف بالمجدد الشیرازی

المیرزا محمود بن المیرزا ابراهیم الشیرازی


پی نوشتها:
1. ابن جوزی، المنتظم، 7/117.
2. آل محبوبه، ماضی النجف و حاضرها، 1/235 به نقل از مجالس المؤمنین، 379؛ ابن کثیر شافعی، البدایة والنهایه، 11/301.
3. پیشین به نقل از مجله الاعتدال، 5/250.
4. ابن جوزی، المنتظم، 7/236.
5. آل محبوبه، همان جا.
6. ابن جوزی، همان، 10/236.
7. ابن جوزی، همان، 7/236.
8. پیشین، 8/23.
9. برای اطلاع بیشتر از سایر رجال سیاسی عصر آل بویه که در نجف دفن هستند ر. ک : جعفر الخلیلی، موسوعة العتبات، 6/144 ونیز آل محبوبه، ماضی النجف و حاضرها، 1/236 ـ 248.
10. آل محبوبه، همان، 1/240.
11. ناصرالدین شاه، سفر نامه ناصرالدین شاه به عتبات، 125.
12. آل محبوبه، همان، 1/247 ـ 248.
13. ادیب الملک، سفرنامه ادیب الملک به عتبات، 197.
14. ناصر الدین شاه، همان، 125.

________________________________________________________

منابع:

asriran.com

shamsa.ir

shia-news.com


نظرات | ۱۳٩۱/۱٠/٧ - کاوه |لینک به نوشته

onLoad and onUnload Example